Tin thuế tuần này: hoàn thuế GTGT tăng 48,8%, Việt Nam ra khỏi danh sách đen thuế của EU, Hải quan khóa tài khoản từ 1/1/2027

Tuần cuối tháng 10/2026 có nhiều tin thuế, hải quan liên quan trực tiếp đến dòng tiền và thủ tục của doanh nghiệp. Phần lớn được nêu tại hội thảo thuế và pháp lý thường niên Tax & Legal Institute 2026 do KPMG tổ chức từ 27 đến 30/10 tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, với sự tham gia của Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành (Thời báo Tài chính Việt Nam). 3M tóm tắt bốn tin chính và những việc doanh nghiệp nên làm.

Tin 1: Hoàn thuế GTGT tăng 48,8% so với cùng kỳ

Theo ông Mai Xuân Thành, tính đến 9 giờ sáng 27/10/2026, tổng số tiền hoàn thuế GTGT tăng 48,8% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt hơn 94% dự toán hoàn thuế năm 2026 (Thời báo Tài chính Việt Nam). Cơ quan thuế cho rằng hoàn thuế nhanh giúp doanh nghiệp giải phóng vốn lưu động để duy trì và mở rộng sản xuất.

Ý nghĩa với doanh nghiệp: nếu doanh nghiệp đang có số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết, nhất là doanh nghiệp xuất khẩu hoặc đang đầu tư, thì đây là thời điểm nên rà soát và nộp hồ sơ hoàn thuế. Hồ sơ càng đầy đủ, chứng từ thanh toán càng rõ ràng thì càng ít bị yêu cầu giải trình.

Tin 2: EU đưa Việt Nam ra khỏi danh sách không hợp tác về thuế

Ngày 9/10/2026, Hội đồng EU thông báo đưa Việt Nam và Panama ra khỏi danh sách các khu vực pháp lý không hợp tác về thuế (VnExpress). Việt Nam bị đưa vào danh sách này từ tháng 2/2026, sau khi Diễn đàn Toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin thuế (thuộc OECD) đánh giá Việt Nam chưa đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết về trao đổi thông tin thuế. Sau quyết định này, danh sách còn 8 khu vực tài phán (VietNamNet).

Đại diện KPMG Việt Nam đánh giá rất hiếm quốc gia ra khỏi danh sách chỉ sau khoảng 8 tháng, và việc này nâng cao uy tín của Việt Nam với doanh nghiệp FDI và nhà đầu tư quốc tế (Thời báo Tài chính Việt Nam).

Tuy vậy, Cục trưởng Cục Thuế nhấn mạnh việc ra khỏi danh sách không có nghĩa là đã xong việc. Việt Nam đang áp dụng các cơ chế trao đổi thông tin tự nguyện, theo yêu cầu và báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Một đoàn chuyên gia OECD dự kiến sang làm việc trong tháng 11/2026. Doanh nghiệp phải kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi theo quy định (Thời báo Tài chính Việt Nam).

Ý nghĩa với doanh nghiệp: doanh nghiệp có vốn nước ngoài, có công ty mẹ hoặc đối tác ở nước ngoài nên chuẩn bị sẵn thông tin chủ sở hữu hưởng lợi và hồ sơ giao dịch liên kết. Đây là những thông tin cơ quan thuế ngày càng cần để trao đổi với đối tác quốc tế.

Tin 3: Hải quan khóa tài khoản khai báo chưa làm sạch dữ liệu từ 1/1/2027

Cục Hải quan yêu cầu doanh nghiệp đã đăng ký tài khoản trên Hệ thống Đăng ký và quản lý người sử dụng VNACCS hoàn thành việc rà soát, cập nhật và làm sạch dữ liệu trước ngày 31/12/2026. Việc này được triển khai từ 25/9/2026 theo Công văn 21692/CHQ-CNTT ngày 15/9/2026. Ngày 26/10/2026, Cục Hải quan tiếp tục ban hành Công văn 23474/CHQ-CNTT, yêu cầu các chi cục thông báo và hướng dẫn doanh nghiệp (Thời báo Tài chính Việt Nam).

Từ 1/1/2027, tài khoản chưa hoàn thành sẽ bị khóa và chỉ được mở lại khi doanh nghiệp cập nhật xong. Doanh nghiệp cập nhật tại địa chỉ dksd.customs.gov.vn theo hướng dẫn của Công văn 21692 (Tuổi Trẻ). Mục đích là bảo đảm an toàn hệ thống và tránh việc doanh nghiệp bị mạo danh hoặc bị dùng tài khoản trái phép (Nhân Dân).

Ý nghĩa với doanh nghiệp: nếu tài khoản bị khóa, việc khai báo xuất nhập khẩu đầu năm 2027 có thể bị gián đoạn, đúng lúc nhiều doanh nghiệp đang chạy đơn hàng cuối năm và đầu năm.

Tin 4: Ngành Thuế dùng AI và "thuế nhúng" để quản lý rủi ro

Cục trưởng Cục Thuế cho biết ngành Thuế đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và kết nối dữ liệu. Mô hình "thuế nhúng" kết nối hệ thống quản lý thuế với hệ thống kế toán của doanh nghiệp, giúp tự động phát hiện bất thường về hóa đơn và nợ thuế. Mục tiêu là quy trình "zero touch", hạn chế thao tác thủ công và yêu cầu không cần thiết (Thời báo Tài chính Việt Nam).

Theo các chuyên gia KPMG tại hội thảo, AI và dữ liệu lớn giúp cơ quan thuế phân tích báo cáo tài chính, chấm điểm rủi ro và chọn đối tượng kiểm tra, chuyển từ kiểm tra diện rộng sang kiểm tra có trọng tâm. Doanh nghiệp tuân thủ tốt có thể được giảm tần suất kiểm tra và được hoàn thuế nhanh hơn. Doanh nghiệp có rủi ro sẽ bị kiểm tra (Thời báo Tài chính Việt Nam).

Ông Mai Xuân Thành khuyến nghị doanh nghiệp hoàn thiện hệ thống kế toán, tăng cường kiểm soát nội bộ và nâng cao ý thức tuân thủ.

Ý nghĩa với doanh nghiệp: khi cơ quan thuế dùng dữ liệu để chấm điểm, sổ sách lộn xộn hay hóa đơn sai sót nhỏ cũng dễ bị hệ thống đánh dấu. Ngược lại, doanh nghiệp có sổ sách sạch được lợi trực tiếp: ít bị kiểm tra hơn và hoàn thuế nhanh hơn.

Doanh nghiệp nên làm gì ngay?

Rà soát thuế GTGT chưa khấu trừ hết. Nếu đủ điều kiện hoàn thuế, hãy chuẩn bị hồ sơ và chứng từ thanh toán qua ngân hàng đầy đủ để nộp sớm.
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: cập nhật tài khoản hải quan trước 31/12/2026. Giao một người phụ trách, đăng nhập dksd.customs.gov.vn, rà soát và cập nhật thông tin người sử dụng theo Công văn 21692. Đừng chờ đến tuần cuối năm.
Làm sạch hóa đơn và sổ sách. Đối chiếu hóa đơn đầu vào, đầu ra với sổ kế toán hằng tháng, xử lý hóa đơn sai sót ngay, không để dồn đến cuối năm.
Doanh nghiệp có vốn hoặc đối tác nước ngoài: chuẩn bị thông tin chủ sở hữu hưởng lợi và hồ sơ giao dịch liên kết.
Đừng quên hạn tạm nộp thuế TNDN quý III là hôm nay, 30/10/2026. Xem lại hướng dẫn áp dụng giảm 30% thuế theo Nghị quyết 43 nếu doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng.

3M có thể hỗ trợ gì?

Với khách hàng dùng kế toán, thuế trọn gói, 3M đối chiếu hóa đơn và sổ sách hằng tháng, theo dõi số thuế GTGT được hoàn và chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế. Doanh nghiệp muốn kiểm tra lại sổ sách trước khi cơ quan thuế chấm điểm rủi ro có thể bắt đầu với dịch vụ soát xét báo cáo tài chính.

Đặt lịch tư vấn miễn phí để được rà soát hồ sơ hoàn thuế và các hạn nộp cuối năm.

Liên hệ tư vấn thêm:

Hotline / Zalo: 033 827 0386 · Nhắn Zalo
Email: [email protected]

Bài viết mang tính thông tin tham khảo, tổng hợp từ báo chí chính thống đến ngày 29/10/2026. Vui lòng liên hệ 3M để được tư vấn cho trường hợp cụ thể.

Nguồn tham khảo: