Văn bản mới tháng 11/2026: giảm 30% thuế thu nhập, xử phạt thống kê, dữ liệu và tuyển lao động cho tổ chức nước ngoài

Tin quan trọng nhất tuần này với doanh nghiệp nhỏ: Nghị định 398/2026/NĐ-CP hướng dẫn Nghị quyết 43/2026/QH16, giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp cho doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm. Nghị định có hiệu lực từ 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 và 2027 (VTV).

Ngoài ra, từ thứ Hai 02/11/2026, Nghị định 362/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê chính thức được áp dụng. Tiếp theo là Nghị định 363/2026/NĐ-CP về xử phạt trong lĩnh vực dữ liệu (hiệu lực 11/11/2026) và Nghị định 371/2026/NĐ-CP về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài (hiệu lực 15/11/2026) (LuatVietnam – Danh sách Nghị định có hiệu lực tháng 11/2026).

1. Nghị định 398/2026: giảm 30% thuế thu nhập cho doanh thu không quá 10 tỷ đồng

Số hiệu và hiệu lực. Nghị định 398/2026/NĐ-CP do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký, quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16. Nghị định có hiệu lực từ 29/10/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 (Tuổi Trẻ). Bối cảnh của chính sách này có trong bài viết trước của 3M về giảm 30% thuế và ngưỡng 10 tỷ đồng.

Ai được giảm?

• Doanh nghiệp và tổ chức: doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác có thu nhập từ sản xuất, kinh doanh, doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng. Được giảm 30% số thuế TNDN phải nộp (VTV).
• Hộ, cá nhân kinh doanh: cá nhân cư trú có doanh thu sản xuất, kinh doanh không quá 10 tỷ đồng/năm, gồm cả người đăng ký hộ kinh doanh hoặc người được thành viên hộ ủy quyền làm đại diện. Được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp (VTV).
• Cách tính doanh thu của doanh nghiệp: gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác, cộng cả doanh thu của đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh (Dân trí).

Cách tính mức giảm. Giảm 30% trên số thuế phải nộp, không tính trên doanh thu. Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế khác vẫn được giảm thêm 30% trên số thuế còn phải nộp sau khi trừ các ưu đãi đó (Tuổi Trẻ).

Không được giảm: doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách sau khi Nghị quyết 43 có hiệu lực, nếu tổng doanh thu của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng (VTV).

Kê khai thế nào?

• Doanh nghiệp tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý. Nếu doanh thu thực tế cả năm vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp phải kê khai, nộp đủ số thuế còn thiếu, và tiền chậm nộp được xử lý theo quy định (VTV).
• Cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu không quá 10 tỷ đồng khai giảm thuế theo mẫu số 01, nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, nửa năm hoặc năm. Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay dùng mẫu số 02 (Tuổi Trẻ).
• Cá nhân kinh doanh vượt ngưỡng trong năm: khai điều chỉnh theo mẫu số 03 cùng hồ sơ của kỳ có doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt 10 tỷ đồng. Số thuế nộp bổ sung không bị tính tiền chậm nộp tính đến hạn nộp hồ sơ của kỳ đó (VTV).
• Đã nộp hồ sơ mà chưa kê khai giảm: được khai bổ sung hoặc xác định số thuế được giảm khi quyết toán năm. Số thuế nộp thừa được bù trừ hoặc hoàn theo quy định (Tuổi Trẻ).

Ý nghĩa với doanh nghiệp: hạn tạm nộp thuế TNDN quý III/2026 là 30/10 (Báo Điện tử Chính phủ), chỉ một ngày sau khi Nghị định có hiệu lực. Nếu công ty đã tạm nộp quý III mà chưa tính phần giảm 30%, kế toán có thể khai bổ sung hoặc xử lý khi quyết toán năm 2026. Doanh nghiệp có chi nhánh, địa điểm kinh doanh cần cộng doanh thu các đơn vị này trước khi kết luận mình dưới ngưỡng 10 tỷ đồng.

2. Nghị định 362/2026: xử phạt thống kê, hiệu lực từ 02/11/2026

Số hiệu và hiệu lực. Nghị định 362/2026/NĐ-CP ban hành ngày 18/09/2026, có hiệu lực từ 02/11/2026 (LuatVietnam). Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký ban hành. Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 95/2016/NĐ-CP (đã sửa bởi Nghị định 100/2021/NĐ-CP) (Báo Tin tức).

Điểm mới chính:

• Biện pháp khắc phục hậu quả tăng từ 6 lên 13 biện pháp (sửa Điều 3 Nghị định 95/2016). Hình thức xử phạt chính vẫn là cảnh cáo và phạt tiền (Báo Tin tức).
• Đơn vị chưa nộp có thể bị buộc nộp phiếu điều tra, báo cáo thống kê, báo cáo tài chính hoặc kết quả điều tra. Báo cáo, phiếu điều tra không đúng quy định có thể bị buộc hủy. Số liệu sai đã công bố có thể bị buộc cải chính (Vietstock).
• Dùng cơ sở dữ liệu thống kê chưa công bố có thể bị buộc chấm dứt sử dụng và xóa dữ liệu vi phạm (Vietstock).
• Xử phạt trên môi trường điện tử: bổ sung khoản 3 Điều 1, áp dụng pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử (Tạp chí Kinh tế Tài chính).
• Thẩm quyền phạt: Chủ tịch UBND cấp xã phạt tiền đến 15 triệu đồng, Chủ tịch UBND cấp tỉnh đến 30 triệu đồng (Điều 16). Cục trưởng Cục Thống kê và một số chức danh thanh tra cấp bộ phạt đến 30 triệu đồng (Điều 17) (Báo Tin tức).

Chuyển tiếp: hành vi đã xảy ra và kết thúc trước 02/11/2026 nhưng đang được xem xét thì áp dụng Nghị định 95/2016 (đã sửa bởi Nghị định 100/2021) (Báo Tin tức).

Ý nghĩa với doanh nghiệp: nộp chậm hoặc bỏ sót báo cáo thống kê, phiếu điều tra doanh nghiệp không chỉ có thể bị phạt tiền, mà còn bị buộc nộp bổ sung. Kế toán nên kiểm tra lại các báo cáo thống kê định kỳ và phiếu điều tra mà công ty đã nhận trong năm.

3. Nghị định 363/2026: xử phạt trong lĩnh vực dữ liệu, hiệu lực từ 11/11/2026

Số hiệu và hiệu lực. Nghị định 363/2026/NĐ-CP ban hành ngày 19/09/2026, có hiệu lực từ 11/11/2026 (LuatVietnam). Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký ban hành (Sức khỏe & Đời sống).

Mức phạt cần biết (theo bảng tổng hợp của LuatVietnam):

• Mức phạt trong bảng là mức cho cá nhân. Mức phạt với tổ chức bằng 02 lần mức với cá nhân. Mức cao nhất trong bảng là 100 triệu đồng, tức tổ chức có thể bị phạt tới 200 triệu đồng.
• Thời hiệu xử phạt: 01 năm (Điều 3).
• Thu thập, tạo lập dữ liệu không có sự đồng ý của chủ thể hoặc chủ sở hữu dữ liệu: 20–40 triệu đồng (Điều 8) (Sức khỏe & Đời sống).
• Cố ý cung cấp dữ liệu sai lệch hoặc không cung cấp dữ liệu theo yêu cầu hợp pháp: 40–60 triệu đồng (Điều 7) (Sức khỏe & Đời sống).
• Vi phạm về cung cấp dữ liệu cho cơ quan nhà nước (Điều 16) và về chuyển, xử lý dữ liệu xuyên biên giới (Điều 19): 20–100 triệu đồng, kèm hình thức đình chỉ hoạt động (LuatVietnam).
• Vi phạm về lưu trữ dữ liệu (Điều 10): 10–70 triệu đồng (LuatVietnam).

Ý nghĩa với doanh nghiệp: doanh nghiệp thu thập dữ liệu khách hàng, đối tác, hoặc gửi dữ liệu ra nước ngoài (ví dụ dùng phần mềm, máy chủ của công ty mẹ) nên rà soát lại quy trình xin đồng ý, lưu trữ và chuyển dữ liệu. Doanh nghiệp FDI cần chú ý thêm Điều 19 về dữ liệu xuyên biên giới.

4. Nghị định 371/2026: tuyển người Việt Nam cho tổ chức nước ngoài, hiệu lực từ 15/11/2026

Số hiệu và hiệu lực. Nghị định 371/2026/NĐ-CP ban hành ngày 25/09/2026 (LuatVietnam), do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký, hướng dẫn khoản 3 Điều 150 Bộ luật Lao động, có hiệu lực từ 15/11/2026 (VTV).

Ai áp dụng? Cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự, văn phòng đại diện của tổ chức quốc tế và của cơ quan chính phủ nước ngoài, văn phòng thường trú báo chí nước ngoài, tổ chức phi chính phủ nước ngoài, cùng cá nhân nước ngoài làm việc tại các tổ chức này (Điều 3). Văn phòng đại diện trong lĩnh vực kinh tế, thương mại, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và một số lĩnh vực khác không thuộc phạm vi này. Các văn phòng đó áp dụng Bộ luật Lao động và pháp luật liên quan (VTV).

Quy trình và thời hạn:

• Trước khi tuyển: thông báo cho cơ quan quản lý vị trí việc làm và số lượng cần tuyển. Tin tuyển dụng phải đăng công khai trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia, cổng thông tin việc làm hợp pháp khác hoặc trang web chính thức của tổ chức (khoản 1 Điều 6) (Dân trí).
• Sau khi ký hợp đồng: 10 ngày làm việc để thông báo họ tên, số định danh cá nhân, vị trí và ngày bắt đầu làm việc của người lao động. Người lao động nộp hồ sơ quản lý cũng trong 10 ngày làm việc (Điều 7).
• Khi chấm dứt hợp đồng: 10 ngày làm việc để thông báo, nêu rõ lý do. Cơ quan quản lý xác nhận trong 3 ngày làm việc (Dân trí).
• Cơ quan quản lý là cơ quan, tổ chức được Bộ Ngoại giao phân cấp, ủy quyền, giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu (Điều 5). Theo LuatVietnam, Sở Lao động cấp tỉnh không còn được phân cấp như trước (LuatVietnam).

Doanh nghiệp cần làm gì trong tháng 11?

1. Ngay tuần này: tính lại số thuế TNDN tạm nộp quý III/2026 nếu doanh thu dự kiến cả năm không quá 10 tỷ đồng (cộng cả chi nhánh, địa điểm kinh doanh). Nếu chưa tính phần giảm 30%, chuẩn bị hồ sơ khai bổ sung hoặc ghi chú để xử lý khi quyết toán.
2. Từ 02/11: lập danh sách báo cáo thống kê, phiếu điều tra công ty phải nộp trong năm 2026. Kiểm tra mục nào còn thiếu và nộp ngay.
3. Trước 11/11: rà soát nơi công ty thu thập dữ liệu (form web, phần mềm bán hàng, CRM), cách xin đồng ý và nơi lưu trữ. Ghi lại các luồng dữ liệu gửi ra nước ngoài.
4. Trước 15/11: nếu bạn là tổ chức phi chính phủ, văn phòng đại diện tổ chức quốc tế hoặc cơ quan nước ngoài, cập nhật quy trình tuyển dụng: đăng tin công khai, thông báo trong 10 ngày làm việc.
5. Văn phòng đại diện thương nhân nước ngoài: tiếp tục áp dụng Bộ luật Lao động như hiện nay. Kiểm tra lại hợp đồng lao động, BHXH và thuế TNCN của nhân viên.

3M có thể hỗ trợ gì?

3M hỗ trợ doanh nghiệp và văn phòng đại diện với dịch vụ kế toán trọn gói: sổ sách, báo cáo thuế, báo cáo tài chính và theo dõi các hạn nộp báo cáo định kỳ. Chúng tôi cũng tính lại số thuế TNDN được giảm theo Nghị định 398/2026 và lập lịch tuân thủ để không bỏ sót hạn nộp nào.

Chưa chắc công ty mình đã nộp đủ báo cáo trong năm? Đặt lịch trao đổi 30 phút với chúng tôi để được rà soát miễn phí.

Liên hệ tư vấn thêm:

• Hotline / Zalo: 033 827 0386 · Nhắn Zalo
• Email: [email protected]

---

Nguồn tham khảo:

• VTV – Chính thức doanh nghiệp, hộ kinh doanh được giảm 30% thuế (31/10/2026)
• Tuổi Trẻ – Chính thức giảm 30% thuế cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh (31/10/2026)
• Dân trí – Hướng dẫn giảm 30% thuế cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng (30/10/2026)
• Báo Điện tử Chính phủ – Giảm 30% thuế TNDN: Doanh nghiệp sẽ hưởng lợi cụ thể thế nào?
• LuatVietnam – Danh sách Nghị định có hiệu lực tháng 11/2026
• Báo Tin tức – Sửa đổi nhiều quy định về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực thống kê
• Tạp chí Kinh tế Tài chính – Nghị định 362/2026/NĐ-CP bổ sung quy định xử phạt vi phạm thống kê trên môi trường điện tử
• Vietstock – Vi phạm thống kê có thể bị buộc gỡ dữ liệu đã chia sẻ
• LuatVietnam – Tổng hợp mức phạt vi phạm lĩnh vực dữ liệu từ 11/11/2026
• Sức khỏe & Đời sống – Thu thập, tạo lập dữ liệu trái phép bị phạt đến 60 triệu đồng
• VTV – Quy định mới về tuyển dụng người Việt Nam làm việc cho tổ chức nước ngoài tại Việt Nam
• Dân trí – Người nước ngoài tuyển lao động phải đăng trên Sàn giao dịch việc làm (30/10/2026)
• LuatVietnam – Điểm mới của Nghị định 371/2026

Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp nên đối chiếu với toàn văn Nghị định trước khi áp dụng.