1. Bối cảnh và mục tiêu của Luật 66/2025/QH15
Ngày 14/6/2025, Quốc hội thông qua Luật Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt số 66/2025/QH15, chính thức có hiệu lực từ 01/01/2026. Đây là bước ngoặt trong chính sách thuế Việt Nam với ba mục tiêu trọng tâm:
– Điều tiết tiêu dùng các sản phẩm có hại cho sức khỏe, môi trường.
– Tăng nguồn thu ngân sách theo hướng bền vững, ổn định.
– Tiệm cận chuẩn mực quốc tế, minh bạch hóa môi trường kinh doanh.
Khung chính sách mới không đơn thuần là siết chặt quản lý, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược sản phẩm, định giá và tài chính.
2. Những thay đổi lớn trong Biểu Thuế TTĐB 2026
2.1. Mở rộng diện chịu thuế
Luật mới tiếp tục áp dụng cho: thuốc lá, rượu, bia, ô tô dưới 24 chỗ, xăng dầu, điều hòa công suất lớn, trò chơi có thưởng, casino, dịch vụ karaoke, massage, golf…
Đặc biệt:
– Nước giải khát có đường chính thức chịu thuế TTĐB từ 2027 (8%) và tăng lên 10% từ 2028.
– Thuốc lá vừa duy trì thuế suất phần trăm, vừa bổ sung mức thuế tuyệt đối theo lộ trình 2027–2031.
2.2. Điều chỉnh lộ trình thuế suất
– Rượu bia: tăng dần thuế suất từ 2026 đến 2031 (bia từ 65% → 90%).
– Thuốc lá: áp dụng song song thuế suất 75% và thuế tuyệt đối 2.000–10.000đ/bao.
– Nước ngọt có đường: đưa vào diện chịu thuế, mở hướng tiếp cận như nhiều quốc gia tiên tiến.
2.3. Quy định hoàn, khấu trừ, giảm thuế minh bạch hơn
– Hoàn thuế khi nộp thừa, hàng xuất khẩu hoặc theo điều ước quốc tế.
– Khấu trừ khi dùng nguyên liệu chịu thuế để sản xuất hàng hóa chịu thuế.
– Giảm thuế tối đa 30% trong trường hợp thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ.
3. Tác động chiến lược đến doanh nghiệp
3.1. Ngành đồ uống có cồn
– Doanh nghiệp sản xuất bia, rượu sẽ đối diện áp lực tăng chi phí và giá bán.
– Thị trường sẽ dịch chuyển sang phân khúc cao cấp hoặc sản phẩm thay thế ít cồn hơn.
3.2. Ngành nước giải khát
– Lần đầu tiên nước ngọt có đường chịu thuế TTĐB.
– Doanh nghiệp buộc phải cải tiến công thức, giảm lượng đường, đa dạng hóa danh mục sản phẩm lành mạnh.
3.3. Ngành thuốc lá
– Cùng lúc chịu cả thuế suất và thuế tuyệt đối, lợi nhuận bị thu hẹp.
– Xu hướng: phát triển sản phẩm ít hại hơn (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng), nhưng sẽ cần xem xét chính sách thuế tiếp theo.
3.4. Ngành dịch vụ giải trí, tiêu dùng xa xỉ
Các ngành casino, golf, karaoke, vũ trường… tiếp tục duy trì thuế cao, buộc doanh nghiệp phải gia tăng giá trị dịch vụ thay vì cạnh tranh giá rẻ.
4. Cơ hội cho doanh nghiệp
– Tái cấu trúc danh mục sản phẩm: chuyển dịch từ sản phẩm chịu thuế cao sang sản phẩm xanh, lành mạnh.
– Chiến lược giá và tài chính thông minh: cân bằng giữa lợi nhuận và sức mua của thị trường.
– Tận dụng chính sách hoàn – khấu trừ: quản lý thuế hiệu quả để không bị “chôn vốn” vào nghĩa vụ thuế.
– Định vị thương hiệu bền vững: phù hợp xu hướng tiêu dùng toàn cầu hướng đến sức khỏe và trách nhiệm xã hội.
5. Giải pháp và khuyến nghị
– Xây dựng kế hoạch tài chính 5–10 năm dựa trên lộ trình thuế.
– Đầu tư vào R&D để cải tiến sản phẩm giảm đường, giảm cồn, thân thiện môi trường.
– Truyền thông minh bạch: biến việc tuân thủ thuế thành lợi thế thương hiệu, tạo lòng tin với người tiêu dùng và nhà đầu tư.
